Hamilelerde Diş Eti Kanaması

Muayenehanede hamile hastalarımızdan en sık duyduğumuz cümlelerden biri şu: “Hocam, eskiden hiç olmazdı, şimdi fırçalarken lavabo kırmızı oluyor.” Çoğu hasta bunu ya hamileliğin “normal” bir yan etkisi sayıp önemsemiyor ya da tam tersine bebeğe zarar vereceğinden korkup fırçalamayı bırakıyor. İki yaklaşım da doğru değil.

Hamilelikte diş eti kanaması gerçekten çok yaygındır; gebelerin yaklaşık yarısından fazlasında farklı derecelerde görülür. Yaygın olması zararsız olduğu anlamına gelmez. Ama doğru bakım ve zamanında yapılan bir diş hekimi kontrolüyle büyük çoğunluğu kolayca kontrol altına alınır.

Burada çok önemli bir ayrıntı var: hormonlar tek başına kanamaya yol açmaz. Kanamanın asıl tetikleyicisi, diş yüzeyinde ve diş eti kenarında biriken bakteri plağıdır. Hormonlar sadece diş etinin bu plağa verdiği tepkiyi abartır. Yani hamilelikten önce “idare eden” bir ağız bakımı, gebelikte artık yetmeyebilir.

Durumu kolaylaştıran başka etkenler de var:

• Bulantı ve kusma: Mide asidi ağız ortamını bozar. Bazı hastalar fırçanın tetiklediği bulantı nedeniyle arka dişleri fırçalamayı aksatır.
• Beslenme değişiklikleri: Sık atıştırma, özellikle şekerli ve unlu gıdalar, plak birikimini hızlandırır.
• Önceden var olan diş eti hastalığı: Gebelik öncesinde diş taşı veya tedavi edilmemiş diş eti iltihabı olan kişilerde tablo çok daha belirgin seyreder.
• Ağız kuruluğu ve yorgunluk: Akşam yorgunluğuyla fırçalamanın atlanması, gece boyunca plağın rahatça çalışmasına izin verir.

Hamilelerde Diş Eti Kanaması Hangi Ayda Başlar, Belirtileri Nelerdir?

Şikâyetler çoğunlukla 2. aydan sonra fark edilir, 3. ile 8. aylar arasında artar ve doğumdan sonra hormonlar normale döndükçe geriler. Hastaların bize anlattığı tipik belirtiler şunlardır:

• Fırçalarken veya diş ipi kullanırken kanama
• Diş etlerinde kızarıklık ve parlak, şiş bir görünüm
• Özellikle dişlerin arasındaki üçgen diş eti bölgelerinde hassasiyet
• Ağızda kötü koku veya metalik tat

Kanama sadece fırçalarken oluyorsa ve birkaç gün düzenli bakımla azalıyorsa büyük olasılıkla basit gebelik gingivitidir. Kendiliğinden, örneğin uyurken yastığa kan bulaşıyorsa, artık bir diş hekimi değerlendirmesi şarttır.

Diş Etinde Şişlik: “Gebelik Tümörü” Korkutmasın

Adı ürkütücü olsa da gebelik tümörü (tıbbi adıyla piyojenik granülom) kanser değildir. Genellikle iki diş arasındaki diş etinden çıkan, kırmızı-mor renkli, yumuşak ve çok kolay kanayan bir şişliktir. Gebelerin küçük bir kısmında, çoğunlukla ikinci üç ayda ortaya çıkar ve diş taşı ya da plağın yoğun olduğu bölgeleri tercih eder.

Çoğu doğumdan sonra kendiliğinden küçülür. Ancak çiğnemeye engel oluyorsa, sık kanıyorsa veya büyümeye devam ediyorsa diş hekimi tarafından lokal anesteziyle güvenle alınabilir. Kendi kendinize sıkmaya, koparmaya çalışmayın.

Gebelikte Diş Eti Kanaması Bebeği Etkiler mi?

Basit gebelik gingiviti, yani sadece diş eti yüzeyinde kalan iltihap, tek başına bebeğe zarar vermez. Asıl dikkat edilmesi gereken, iltihabın ilerleyip dişi taşıyan kemiğe ulaştığı durumdur. Bu tabloya periodontitis diyoruz.

Bilimsel çalışmalarda ileri diş eti hastalığı ile erken doğum ve düşük doğum ağırlığı arasında bir ilişki gösterilmiştir. Kesin bir neden-sonuç bağı henüz kanıtlanmış değildir ve konu hâlâ araştırılmaktadır. Ancak kronik bir iltihabın vücudun genelini etkileyebildiği bilinen bir gerçek. Bu nedenle bizim yaklaşımımız nettir: hamilelikte diş eti iltihabı ihmal edilmemeli, ama panik de yapılmamalıdır.

Hamilelerde Diş Eti Kanaması İçin Evde Neler Yapabilirsiniz?

Kanadı diye fırçalamayı bırakmak, yangına benzin dökmek gibidir. Fırçalamayı azaltınca plak artar, plak artınca kanama da artar. Hastalarımıza verdiğimiz pratik öneriler şunlar:

1. Yumuşak kıllı fırça kullanın ve günde en az iki kez, en az iki dakika fırçalayın. Fırçayı diş eti çizgisine yaklaşık 45 derece açıyla tutup küçük titreşim hareketleri yapın; bastırmayın.
2. Diş aralarını atlamayın. Kanamanın en çok başladığı yer dişlerin arasıdır. Diş ipi ya da aralık fırçası, ilk günlerde kanatsa bile birkaç gün içinde kanamayı azaltır.
3. Florürlü diş macunu kullanmaya devam edin. Gebelikte normal miktarda kullanılması güvenlidir.
4. Kustuktan sonra hemen fırçalamayın. Asit mineyi yumuşatır. Önce sade su ya da bir bardak suya bir çay kaşığı karbonat ekleyerek ağzınızı çalkalayın, fırçalamak için 30 dakika kadar bekleyin.
5. Bulantınız varsa küçük başlı bir fırça seçin, kokusu hafif bir macun deneyin ve fırçalarken öne eğilin.
6. Gargara konusunda alkolsüz ürünleri tercih edin. Klorheksidinli gargaraları ise kendi başınıza uzun süre kullanmayın; diş hekiminizin önereceği kısa süreli bir kullanım daha doğrudur.
7. Ara öğünlerde şekerli atıştırmalık yerine peynir, yoğurt, çiğ sebze ve meyve tercih edin; bol su için.

Hamilelikte Diş Hekimine Gitmek Güvenli mi?

Evet, güvenli; hatta önerilir. “Hamileyken dişe dokunulmaz” düşüncesi eskide kaldı. Diş eti kanamasının tedavisinin temeli profesyonel diş taşı temizliğidir ve bu işlem gebeliğin her döneminde yapılabilir.

Planlı işlemler için en rahat dönem 4. ile 6. aylar arası (ikinci üç ay). İlk üç ayda bulantı ve bebeğin organ gelişimi nedeniyle acil olmayan işlemleri erteleriz. Son üç ayda ise uzun süre sırtüstü yatmak anne adayını zorlayabilir; randevuları kısa tutar, hastayı hafif sola yatırırız.

Sık sorulan diğer konular:

• Lokal anestezi: Diş hekimliğinde kullanılan lokal anestezikler, doğru dozda gebelikte güvenle kullanılır. Ağrı ve stres, anestezinin kendisinden daha fazla risk taşır.
• Röntgen: Gerçekten gerekli olduğunda kurşun önlük ve tiroid koruyucuyla dijital röntgen çekilebilir. Radyasyon dozu çok düşüktür.
• Daha kapsamlı tedaviler: Dolgu, hatta gerekirse kanal tedavisi hamilelikte yapılabilir. Diş beyazlatma gibi estetik işlemleri ise doğum sonrasına bırakıyoruz.

Randevu alırken hamile olduğunuzu, kaçıncı haftada olduğunuzu ve kullandığınız ilaçları mutlaka belirtin. Gerekirse kadın doğum hekiminizle iletişime geçiyoruz.

Ne Zaman Beklemeden Diş Hekimine Başvurmalısınız?

Aşağıdaki durumlardan biri varsa kontrolü doğuma ertelemeyin:

• Düzenli bakıma rağmen iki haftadan uzun süren kanama
• Kendiliğinden ya da gece boyunca olan kanama
• Hızla büyüyen veya çiğnemeyi zorlaştıran diş eti şişliği
• Dişlerde sallanma, diş etinde çekilme ya da iltihap akıntısı
• Yüzde şişlik, ateş veya şiddetli diş ağrısı

Ayrıca diş etleri kanamasa bile hamileliğin başında bir kez, ikinci üç ayda bir kez diş hekimi kontrolü yaptırmanızı öneriyoruz. Mümkünse bu kontrolü gebelik planlarken, hamile kalmadan önce yaptırmak en idealidir.

Hamilelerde Diş Eti Kanaması Sık Sorulan Sorular

Hamilelikte diş eti kanaması doğumdan sonra geçer mi?

Çoğu kadında hormonlar normale döndükçe, doğumdan sonraki birkaç hafta içinde belirgin şekilde azalır. Ancak gebelikte biriken diş taşı temizlenmezse iltihap kalıcı hale gelebilir.

Hamileyken diş taşı temizliği yapılır mı?

Evet. Diş taşı temizliği gebeliğin her döneminde yapılabilir; en konforlu dönem 4. ile 6. aylar arasıdır.

Diş eti kanaması için evde tuzlu su ile gargara yapılabilir mi?

Ilık tuzlu su kısa süreli rahatlama sağlayabilir, ancak plağı temizlemez. Fırçalama ve diş arası temizliğinin yerini tutmaz.

Hamilelikte diş eti kanamasına vitamin eksikliği neden olur mu?

Ciddi C vitamini eksikliği diş eti kanamasına yol açabilir, fakat günümüzde nadirdir. Takviyeyi kendiniz başlamayın, kadın doğum hekiminize danışın.

Emzirirken diş tedavisi olabilir miyim?

Evet. Lokal anestezi ve rutin diş tedavileri emzirmeye engel değildir; ilaç gerekirse diş hekiminiz emzirmeye uygun olanları seçer.

Son Söz

Hamilelikte diş eti kanaması, vücudunuzun size “ağız bakımına biraz daha özen göster” deme şeklidir. Doğru fırçalama, diş arası temizliği ve uygun dönemde yapılan bir diş hekimi kontrolüyle bu dönemi diş etleriniz için sorunsuz geçirmek mümkün. Diş eti sağlığıyla ilgili daha fazla bilgi için diş eti hastalıkları tedavisi sayfamıza göz atabilirsiniz.