Kanal Tedavisi Ankara

Kanal Tedavisi Nedir?

Dişin dış katmanları (mine ve dentin) sert dokudur. Ortasında ise sinirlerin, damarların ve bağ dokusunun bulunduğu, halk arasında “diş siniri” denen yumuşak bir doku vardır: pulpa. Pulpa, dişin tepesinden köklerin ucuna kadar ince kanallar boyunca uzanır.

Kanal tedavisi, iltihaplanmış veya enfekte olmuş bu dokunun temizlenmesi, kök kanallarının şekillendirilip dezenfekte edilmesi ve ardından özel bir dolgu malzemesiyle sızdırmaz şekilde doldurulmasıdır. Amaç, dişi çekmeden ağızda tutmak ve enfeksiyonun kök ucundaki kemiğe yayılmasını durdurmaktır.

Hastalarıma şu benzetmeyi yapıyorum: Kanal tedavisinden sonra diş “ölü” bir diş olmaz. Kökü çevreleyen dokular ve kemik canlıdır; diş bu dokular sayesinde çenede kalır ve çiğneme görevini yıllarca sürdürür. Kaybettiği şey sadece sıcak-soğuğu hissetme yeteneğidir.

Kısaca: Kanal Tedavisi Hakkında Bilmeniz Gerekenler

“Kanal tedavisi” denince çoğu hastanın aklına hâlâ uzun ve ağrılı seanslar geliyor. Muayenemde bu korkuyu çok sık görüyorum; hatta bazı hastalar bu yüzden ağrıyı haftalarca ağrı kesiciyle bastırıp, diş apse yaptıktan sonra geliyor. Oysa bugün kanal tedavisi, doğru teşhis ve iyi bir anesteziyle çoğu hastanın beklediğinden çok daha konforlu geçen bir tedavi.

Kanal Tedavisi Ne Zaman Gerekir? Belirtiler

En sık neden, derin bir çürüğün pulpaya ulaşmasıdır. Bunun dışında derin kırıklar ve çatlaklar, aynı dişe tekrar tekrar yapılan büyük dolgular, darbe (özellikle ön dişlerde) ve bazen kaplama için yapılan diş kesimi sonrası gelişen kalıcı hassasiyet kanal tedavisini gerektirebilir.

Aşağıdaki belirtiler pulpanın etkilendiğini düşündürür:

• Sıcak veya soğuğa karşı, uyaran ortadan kalktıktan sonra da dakikalarca süren sızı
• Kendiliğinden başlayan, özellikle gece uyandıran zonklayıcı ağrı
• Isırırken veya dişe dokunurken ağrı
• Dişin yanındaki diş etinde şişlik ya da sivilceye benzer, zaman zaman akıntı yapan bir kabarcık (fistül)
• Dişin renginin griye veya koyu sarıya dönmesi
• Yüzde şişlik

Burada önemli bir uyarı yapmak istiyorum: Ağrının geçmesi, sorunun geçtiği anlamına gelmez. Bazen pulpa tamamen ölür ve ağrı kesilir; hasta rahatlar ama enfeksiyon sessizce kök ucunda ilerlemeye devam eder. Bu yüzden birkaç gün şiddetli ağrıyan ve sonra kendiliğinden susan bir dişi mutlaka kontrol ettirmenizi öneririm. Kök ucundaki enfeksiyonu diş kökü iltihabı yazımızda ayrıca anlattık.

Kanal Tedavisi Gerektiğine Nasıl Karar Veriyoruz?

Her sıcak-soğuk hassasiyeti kanal tedavisi demek değildir. Hafif ve kısa süren hassasiyet çoğu zaman dolgu veya hassasiyet tedavisiyle geçer. Kararı vermeden önce şunlara bakıyoruz:

• Ağrının özelliği: Ne zaman başladığı, ne kadar sürdüğü, neyle tetiklendiği
• Soğuk testi ve elektrikli canlılık testi: Pulpanın canlı olup olmadığını ve tepkisinin normal olup olmadığını gösterir
• Perküsyon ve ısırma testleri: Kök ucundaki dokuların etkilenip etkilenmediğini anlamamızı sağlar
• Röntgen: Çürüğün derinliği, kök ucunda iltihap olup olmadığı, kanal sayısı ve eğriliği
• Gerekirse tomografi (CBCT): Ekstra kanal, kök çatlağı veya iki boyutlu röntgende net görülmeyen iltihap şüphesinde

Bu değerlendirme sonucunda pulpanın geri dönüşsüz şekilde hasar gördüğü anlaşılırsa kanal tedavisi öneriyorum. Pulpa hâlâ kurtarılabilir durumdaysa, sinire dokunmadan derin bir dolgu ile dişi canlı tutmaya çalışmak her zaman ilk tercihimizdir.

Kanal Tedavisi Nasıl Yapılır? Adım Adım

1. Anestezi. Dişin çevresi lokal anesteziyle uyuşturulur. Çok iltihaplı dişlerde, özellikle alt azı dişlerinde uyuşma bazen daha zor olur; bu durumda ek anestezi teknikleri kullanırız. Hastalarıma her zaman söylerim: “Bir şey hissederseniz elinizi kaldırın, durur, anesteziyi tamamlarız.”
2. Dişin izole edilmesi. Dişin etrafına “rubber dam” denen ince bir lastik örtü takılır. Bu örtü, tükürükteki bakterilerin kanala girmesini engeller, kullanılan sıvıların ağza kaçmasını önler ve hastanın rahat nefes alıp yutkunmasını sağlar. Kanal tedavisinin başarısını etkileyen en temel adımlardan biridir.
3. Giriş kavitesi. Çürük temizlenir ve dişin üst yüzeyinden pulpaya ulaşacak kadar küçük bir giriş açılır.
4. Kanalların bulunması ve uzunluğun ölçülmesi. Ön dişlerde genellikle tek, azı dişlerinde ise üç, dört, hatta daha fazla kanal olabilir. Kanalların boyu elektronik apeks bulucu ve röntgenle milimetrik olarak ölçülür; kök ucunun dışına taşmadan, tam boyda çalışmak hem başarıyı hem de tedavi sonrası konforu doğrudan etkiler.
5. Temizleme ve şekillendirme. Döner (rotary) eğelerle kanallar şekillendirilir ve bol miktarda dezenfektan sıvıyla yıkanır. Asıl temizliği eğe değil, bu sıvılar yapar; kanalın eğenin ulaşamadığı girinti çıkıntılarındaki bakterileri yok ederler.
6. Kanal dolgusu. Kurutulan kanallar, gutta-perka adı verilen biyouyumlu bir malzeme ve kanal patıyla sızdırmaz şekilde doldurulur. Kontrol röntgeniyle dolgunun kök ucuna kadar ulaştığı doğrulanır.
7. Dişin üzerinin kapatılması. Dişin üst kısmı geçici ya da kalıcı bir dolguyla kapatılır. Gerekiyorsa sonraki randevuda kaplama planlanır.

Kanal Tedavisi Kaç Seans Sürer?

Seans sayısını belirleyen en önemli etken enfeksiyonun varlığıdır; dişin kaçıncı diş olduğu ve kanalların anatomisi de süreyi etkiler.

Tek seansta bitirmek her zaman daha iyi değildir. Aktif bir enfeksiyon varken kanalı aceleyle doldurmak yerine, araya ilaçlı bir seans koyup iltihabın gerilemesini beklemek bazı dişlerde çok daha doğru sonuç verir. Bu kararı dişin durumuna göre veriyorum, hastanın zamanına göre değil.

Tedaviden sonraki ilk 2–3 gün, özellikle ısırırken hafif bir hassasiyet olması normaldir. Kök ucundaki dokular tedaviye tepki verir; bu hassasiyet çoğunlukla basit bir ağrı kesiciyle geçer. Burada önemli olan, ağrının her geçen gün belirgin şekilde azalması ve en geç 7–10 gün içinde tamamen geçmesidir.

Ağrı azalmıyor veya giderek artıyorsa beklemeyin, kliniğe başvurun. Böyle durumlarda dişte gözden kaçan bir ekstra kanal ya da kökte bir çatlak olabilir; tomografiyle üç boyutlu inceleme yaparak nedeni bulup ona göre tedavi ediyoruz. Kanal sonrası sıcak-soğuk hassasiyeti konusunu ayrı bir yazıda anlattık.

Kanal Tedavisi Sonrası Nelere Dikkat Edilmeli?

• Uyuşukluk geçene kadar (genellikle 2–3 saat) yemek yemeyin; dudağınızı veya yanağınızı ısırabilirsiniz.
• Kalıcı dolgu veya kaplama yapılana kadar o taraftan sert gıdaları çiğnemeyin. Geçici dolgu ve kanal tedavisi görmüş, üstü kapatılmamış diş kırılmaya çok yatkındır.
• Ağrı kesiciyi hekiminizin önerdiği şekilde kullanın. Antibiyotik her kanal tedavisinde gerekli değildir; yalnızca yayılan bir enfeksiyon, ateş veya yüzde şişlik varsa verilir.
• Dişinizi normal şekilde fırçalamaya ve diş ipi kullanmaya devam edin.
• Geçici dolgu düşerse veya yüzde yeni bir şişlik başlarsa kliniği arayın.

Kanal Tedavisinden Sonra Dişe Kaplama Gerekir mi?

Bu, kanal tedavisinin en çok ihmal edilen ama en kritik konusudur. Kanal tedavisi görmüş dişlerin kaybedilmesinin en sık nedeni kanalın başarısız olması değil, dişin kırılması ya da üzerinden sızıntı olmasıdır.

Kanal tedavisi gören dişler genellikle zaten büyük bir çürük veya eski dolgu nedeniyle zayıflamış dişlerdir. Bu yüzden şöyle bir ayrım yapıyorum:

• Ön dişler, az madde kaybı varsa: Çoğunlukla iyi bir kompozit dolgu yeterlidir.
• Küçük ve büyük azı dişleri: Çiğneme kuvvetinin büyük kısmını taşıdıkları için çoğu zaman kaplama (kuron) ya da dişi çepeçevre saran bir onley ile korunmaları gerekir.
• Çok fazla madde kaybı olan dişler: Kanal içine bir destek (post) yerleştirilip üzeri kaplanabilir.

Kanal tedavisi bittikten sonra kaplamayı aylarca ertelemeyin. Geçici dolgu altından sızan bakteriler, yapılan kanal tedavisini kısa sürede boşa çıkarabilir. İdeal olan, kalıcı restorasyonun kanal tedavisinden sonraki birkaç hafta içinde yapılmasıdır. Kaplama seçenekleri için zirkonyum kaplama ve tam seramik kuron sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Kanal tedavili dişlerde yıllar içinde renk koyulaşması da görülebilir. Bu durumda dişin içinden yapılan beyazlatma veya porselen bir restorasyonla doğal renk yeniden sağlanabilir.

Kanal Tedavisi Başarılı Olur mu? Ne Kadar Dayanır?

Doğru teşhisle, iyi izolasyon altında yapılan ve üzeri sağlam şekilde restore edilen kanal tedavilerinde başarı oranı yüksektir. Bilimsel çalışmalarda kanal tedavisi görmüş dişlerin yaklaşık %90'ının 10 yıl ve daha uzun süre ağızda kalabildiği gösterilmiştir. Ömür konusunu kanal tedavisi kaç yıl dayanır yazımızda ayrıntılı ele aldık.

Yine de hiçbir tedavide olduğu gibi burada da garanti yoktur. Kanal tedavisinin başarısız olmasının başlıca nedenleri şunlardır: gözden kaçan bir kanal, kök ucuna kadar ulaşmayan ya da sızdıran bir kanal dolgusu, kökte çatlak, dişin üzerinin geç veya yetersiz kapatılması ve yeni çürük.

Başarısız bir kanal tedavisi her zaman dişin kaybı anlamına gelmez:

• Kanal tedavisi yenileme: Eski kanal dolgusu sökülür, kanallar yeniden temizlenip doldurulur. Ayrıntılar kanal tedavisi yenileme sayfamızda ve aynı dişe 2. kez kanal tedavisi yazımızda.
• Apikal rezeksiyon: Yenilemenin mümkün olmadığı ya da yeterli olmadığı bazı dişlerde, kök ucundaki iltihaplı doku ve kökün uç kısmı küçük bir cerrahiyle temizlenir. Bkz. apikal rezeksiyon.

Kanal Tedavisi mi, Diş Çekimi mi?

Benim önceliğim her zaman hastanın kendi dişini korumaktır. Hiçbir implant, iyi tedavi edilmiş doğal bir dişin yerini tam olarak tutamaz. Ancak her diş de kurtarılamaz; bazen dişi korumak için yapılacak işlemlerin hastaya getireceği yük ve maliyet, öngörülebilir bir sonucun önüne geçer. Bu kararı birlikte verebilmemiz için hastalarıma şu tabloyu anlatıyorum:

Çekim kararı verilirse eksik dişin yerine implant, köprü veya protez seçeneklerini muayenede ayrıca konuşuyoruz.

Özel Durumlar: Çocuklar, Hamileler, Kronik Hastalıklar

Çocuklar: Süt dişlerinde de enfeksiyon gelişebilir ve süt dişlerinin zamanından önce çekilmesi, alttan gelen kalıcı dişin yerini kaybetmesine yol açabilir. Süt dişlerinde ve kökü henüz tamamlanmamış genç kalıcı dişlerde uygulanan kanal tedavisi farklıdır; bu tedavileri pedodonti bölümümüzde planlıyoruz.

Hamileler: Kanal tedavisi hamilelikte yapılabilir; en uygun dönem 4. ile 6. aylar arasıdır. Ağrı ve enfeksiyon ise beklenmeden, her dönemde tedavi edilmelidir. Bkz. hamilelere kanal tedavisi yapılabilir mi.

Diyabet ve kronik hastalıklar: Kan şekeri kontrol altındaki hastalarda kanal tedavisi normal şekilde yapılır; ancak iyileşme daha yavaş olabilir ve takip daha önemlidir. Kan sulandırıcı kullanan hastaların ilaçlarını kesmesi genellikle gerekmez. Kalp kapak hastalığı gibi durumlarda tedavi öncesi koruyucu antibiyotik gerekip gerekmediğini hastanın hekimiyle birlikte değerlendiriyoruz.

Dentilera'da Kanal Tedavisi

Ankara Çukurambar'daki kliniğimizde kanal tedavisini endodonti ilkelerine göre planlıyoruz. Yaklaşımımızı birkaç cümleyle özetlemem gerekirse:

• Önce teşhis. Ağrıyan her dişe kanal tedavisi yapmıyoruz. Pulpanın kurtarılabileceği durumlarda dişi canlı tutmayı deniyoruz.
• İzolasyon ve ölçüm. Tedaviyi rubber dam izolasyonu altında, kanal boylarını elektronik apeks bulucu ve röntgenle doğrulayarak yapıyoruz.
• Gerektiğinde tomografi. Ekstra kanal, kök çatlağı veya geçmeyen ağrı şüphesinde üç boyutlu görüntüleme kullanıyoruz.
• Kanalı yapıp bırakmıyoruz. Kanal tedavisinin hemen ardından dişin üzerinin nasıl kapatılacağını planlıyor, hastanın kaplamayı ertelememesi için süreci birlikte takip ediyoruz.
• Kontrol. Kök ucunda iltihap olan dişlerde iyileşmeyi görmek için tedaviden sonraki aylarda kontrol röntgeni çekiyoruz.

Kanal Tedavisi Fiyatlarını Neler Etkiler?

Kanal tedavisinin maliyeti her diş için aynı değildir. Fiyatı belirleyen başlıca etkenler şunlardır:

• Dişin kanal sayısı (ön dişlerde genellikle 1, azı dişlerinde 3–4 kanal)
• Seans sayısı ve enfeksiyon nedeniyle ilaçlı seans gerekip gerekmediği
• İlk kanal tedavisi mi, yoksa eski bir kanal tedavisinin yenilenmesi mi olduğu
• Tomografi ihtiyacı
• Kanal sonrası yapılacak dolgu, post veya kaplama

Net bir ücret ancak muayene ve röntgen sonrasında verilebilir. Fiyatları etkileyen kalemleri kanal tedavisi fiyatları sayfamızda ayrıntılı anlattık.

Sık Sorulan Sorular

Kanal tedavisi yapılan diş ölü diş midir?

Tam olarak değil. Dişin içindeki sinir dokusu alınır, bu yüzden diş sıcak-soğuk hissetmez. Ancak dişi çeneye bağlayan kök çevresi dokular ve kemik canlıdır; diş bu sayede yıllarca görevini sürdürür.

Ağrım geçti, yine de kanal tedavisi yaptırmam gerekir mi?

Eğer kanal tedavisi gerektiği teşhis edildiyse, evet. Ağrının kesilmesi çoğu zaman sinirin tamamen öldüğünü gösterir. Enfeksiyon ise sessizce kök ucunda ilerleyip apseye dönüşebilir.

Kanal tedavisi için antibiyotik kullanmak gerekir mi?

Çoğu zaman hayır. Dişteki enfeksiyonu antibiyotik değil, kanalların temizlenmesi tedavi eder. Antibiyotik yalnızca yüzde yayılan şişlik, ateş veya genel durum bozukluğu gibi durumlarda tedaviye destek olarak verilir.

Apse varken kanal tedavisi yapılır mı?

Evet. Apse çoğunlukla kanal tedavisinin ilk seansında kanaldan drenaj sağlanarak rahatlatılır. Bu durumda tedavi genellikle araya ilaçlı bir seans konarak 2–3 seansta tamamlanır.

Kanal tedavisinden sonra diş neden kararır?

Dişin içinde kalan kan ve doku artıkları ya da bazı kanal malzemeleri zamanla rengi koyulaştırabilir. Özellikle ön dişlerde dişin içinden yapılan beyazlatma ya da porselen bir restorasyonla bu sorun giderilebilir.

Kanal tedavisi gören diş daha kolay kırılır mı?

Kanal tedavisinin kendisi dişi zayıflatmaz; dişi zayıflatan, zaten var olan büyük çürük veya eski dolgudur. Bu yüzden özellikle arka dişlerde kanal tedavisinden sonra kaplama yapılmasını öneriyorum.

Kanal tedavisinden sonra ne zaman yemek yiyebilirim?

Uyuşukluk geçtikten sonra (genellikle 2–3 saat) yiyebilirsiniz. Kalıcı dolgu veya kaplama yapılana kadar o taraftan sert gıdaları çiğnememeniz önemlidir.

Kanal tedavisi kaç yaşında yapılabilir?

Kanal tedavisinin bir yaş sınırı yoktur. Çocuklarda süt dişlerine, gençlerde kökü yeni gelişen dişlere ve ileri yaşta da kanalları daralmış dişlere uygun tekniklerle uygulanabilir.